Борбор калаабызда «Устат» академиясы деген бар. Улагасын аттагандар ал жерди жаңы бир маданий очок санап, байырлагандар күндөн күнгө көбөйгөнү кубандырат. Бул жерди негиздегендер – жаштар. Баары эле көроокат издеп калган заманда ал жерге рухий азык издеп барууну саамалыкка айлантуу аракетин көргөн бирди-жарым адам чыгыш керек эле, чыкты. Ал жигиттин мындай аракеттеринин алгачкысы «Жаңы ысымдар, жаңы мүмкүнчүлүктөр» деген демилге болчу.
Ошол демилгеси «Калемгер» адабий клубу уюштурган өткөн жылкы аңгемелер сынагы менен эле чектелип калбастан, эми минтип чыгармачыл коомчулук арасында «Устат» академиясы деген аталыштагы интеллектуалдар клубу сыяктанган маданий очоктун учкунун жандырып койду. Жаңы сапаттагы коомдук катмар ушинтип негизделерин өнүгүп-өскөн элдердин мисалынан билебиз.
Алыс барбай, өзүбүздүн эле мисалдан алсак, «Айтыш» коомдук фонду да өз кадамын таштаганда – көбүнүн келечектүү ишке көзү жеткен эмес. Турмуш көрсөткөндөй, «Айтыш» фонддун жайылган тамыры бир гана төкмө ырчылардын акындык мектеби менен чектелип калбастан, бара-жүрө «Калемгер» адабий клубу түптөлүп, кийин «Айтыш-фильм» киностудиясы канат жайды. Ал студия кыргыз кино өнөрүнүн келечегине жол ачаар бир канча фестивалдык иш-чараларды, сынактарды, сыйлыктарды уюштуруп, бүгүнкү күндө кино тармагындагы чыгармачылык атаандашуу, үзөңгү кагыш жарыштар күчөдү.
Бул иштин башында чынжырлуу байлардан болбосо да, бирок жүрөгүндөгү терең ишеними менен Садык Шер-Нияз өзүнчө бир маданият тармагынын эркечи болуп берди. Чыгармачыл коомго дем берер Садык Шер-Нияз сыяктуу эми даа бир ысымды атасак болот. Ал – Кылыч Исамамбетов аттуу эр-азаматыбыз.
Адатта капчыгы калыңдар азыр акча акчаны тууй турган кирешелүү багытка коротсо, а бул жигит акча корой турган ишке бел байлаганын – тобокелдик иш дегенге болбойт. Мындай ишке алысты көргөн эр-азаматтардын гана эрки жетет. Арийне, улуттук дөөлөт өзүнөн өзү жаралбайт. Өзгөчө биздин жашоо шартта, биздин коомдо. Себеби улуттук дөөлөттү жаратар чыгармачыл коомчулуктун өкүлдөрүнүн дээрлик көпчүлүгү өз дараметтери менен өйдөлөй албай келатышканы эчкимге жашыруун эмес. Андай мисалдардын бири – бүгүнкү доордо Манастын улуу дөөлөтүн, улуу касиетин кылкалемдин учу менен рухий таберикке айланткан залкар сүрөтчүбүз Майрамкул Асаналиевдин чыгармачыл тагдыры дээр элем.


Бүгүнкү күндө Майрамкул жараткан дөөлөтү да, сөөлөтү да бийик өнөр дүйнөсүнүн учкаягын да түшүнбөгөндүн далайы мамлекеттик сыйургаалдан куркол калган жери жок. Ал эми Майрамкул Асаналиевдин кистисинин бир талына татыбаган «ням-ням» наамдын ээлери алдыңан кезиксе, чекең томуят. Алдыңан сүзүп чыккан, жөөлөп чыккандын көбү бүгүн мамлекеттик сыйлык, наам тагынгандар!
Бирок чыныгы талант эч качан мамлекеттик сыйлык, наамдар менен эле ченелип келген эмес. Андай сыйургаалдар мамлекет тарабынан талантсыздарды сооротуу үчүн берилсе бериле берсин. А өнөр баалагандар үчүн Майрамкул замандашыбыздын орошон таланты оргуган булактай тунук да, таза жана өлчөөсүз баа, өлчөөсүз дөөлөт. Береги картинасы эле анын ким экендигин кашкайтып көрсөтүп турбайбы: Майрамкул ким, башкалар ким экенин…
Майрамкул бул – манасчы-сүрөтчү, байтактуу көчмөн журттун байсалын байыткан, банантын жайылткан улуу талант. Теңирчилик ааламынын философиясын маңдайыңа матап береги сүрөттүн «Манастагы» маанисин маминтип ширештире төгүп турган жокпу:


«Алтын менен күмүштүн
Ширөөсүнөн бүткөндөй
Асман менен жериңдин
Тирөөсүнөн бүткөндөй
Айың менен күнүңдүн
Бир өзүнөн бүткөндөй
Алды калың кара жер
Жерлигинен түткөндөй».
Карасаңыз, окурман: ырдагы мазмун менен сүрөттөгү мазмун жуурулушуп калганын! Ырда эмне айтылса, сүрөттө ошол турбайбы!
«Миң уккандан – бир көргөн артык» дейт кыргыз акылы. Андыктан 31-мартка чейин «Устат» академиясынын улагасын аттап, Майрамкулдун «Манас ааламы» деген аталыштагы сүрөт көрсөтмөсүнө күбө бололу, замандаш!
Олжобай ШАКИР

One Reply to “Улуттун байтак дөөлөтүн жаратар дагы бир жаңы ысым жаралды!”

  1. Олжоке!Айлы мдан коп чыкпай,коп нерседен кур калам.Дарегин, саатын айтып койсонуз.Кичи пейилдикке.Сизди урматтап Жанылкан.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *