Будда

Сиддхарта Гаутама Будда буддизмдин негиздөөчүсү (б.э.ч. 556-476ж.ж.). Непалдын аймагындагы анча чоң эмес мамлекетти башкарган хандын уулу болгон. Баладан көзү каткан энеси ал төрөлгөндөн кийин уулуна жомоктогудай шарт түзүп, каалаган нерсесинен кем кылбай, ага сырт дүйнөнү көрсөтпөй, көз тайгылткан байлыктын ордосунда багат.

29 жашына чейин ал жыргал менен кубанычты гана билип жашады. Бирок бир күнү анын дүйнөсү аңтарылды: Сиддхарта кокустан эле хандык дарбазадан сыртка чыгып, жөнөкөй элди, алардын кембагал жашоосун, кир, оор турмушун көрдү. Жалпы элдин жашоосун көргөндө жүрөгү ооруду. Ушундан кийин ал джунглиге качып, денесин жапкан кийиминен башка эчнерсеси жок жер кезип кетет…

* * *

Өзүнүн макоолугун билген макоо, ошонусу менен акылман. Ал эми өзүн акылдуу сезген макоо — чыныгы макоо.

* * *

Ой-мүдөөңдү өзгөрт, аны жакшырт, ошондо бул дүйнөдө эчнерседен коркпойсуң.

* * *

Жек көрүүнү жек көрүү менен жеңе албайсың: жек көрүүнү сүйүү гана жеңе алат. Бул — түбөлүктүү мыйзам.

* * *

Каарыңды мээрим менен жең. Караниеттикти акниеттиктин, кедейликти берешендиктин, жалганды акыйкаттыктын жардамы менен жең.

* * *

Эчким жаман дос күтпөсүн, эчким пас адамдар менен мамиледе болбосун. Жакшы досторго жанашып, пейили кең адамдар менен байланыш.

* * *

Күчтүү асканы бороон-чапкын ордунан козгой албагандай эле, даанышман адамды да мактоо менен кошоматчылык «былк» эттире албайт.

Лао Цзы

Лао Цзы жөнүндө Конфуций төмөнкүчө айткан: «Куштар уча алаарын билем, балыктар сүзө аларын билем, айбанаттар чуркаарын билем. Чуркагандарды тосуп калса болот, сүзгөндөрдү кармаса болот, учкандарды жебе менен атып түшүрсө болот. Бирок ажыдаар кантип кармалат, билбейм. Бүгүн Лао Цзыныкында болдум, ал — ажыдаар сыяктанат».

* * *

Түшүнүксүз нерсени түшүнүүгө аракет кылуу — кир суунун түбүн көрүүгө аракеттенгендей эле нерсе. Ашыкпа. Суу тунсун, кири түбүнө түшсүн. Аракет кылуунун учуру келгиче эчкачан ашыкпай жүр.

* * *

Кыйынчылыктар менен бетме-бет тушукпа, алардын жанынан каршы өт. Ийгилик үчүн жанталашып күрөшпөй, сааты келчү маалын күт.

* * *

Жеке өзүңдү ойлоп көкүрөк какканды токтот. Баардык тирүүлүктү өзүм деп кабыл ал. Ошондо мындай адамга бүт ааламды кам көрүүсүнө ишенип, табыштаса болот.

* * *

Досуна же касына жолугабы, жокчулук же барчылык менен кезигеби, атак же уят мененби — акылман адам дайыма бир калыпта калат. Дал ушул нерсе аны башкалардан өзгөчөлөнтүп турат.

* * *

Дүйнөдө суудан алсыз, суудан назик нерсе жок болсо да, ал эң күчтүү, эң катуу нерсени урата алат.

Которгон Салтанат КЫДЫРМАЕВА

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *