«Адам мезгилди тандабайт, мезгил Адамды тандайт», деген бир кеңири тараган кеп бар. Калетсиз угулат. Ооба, калетсиз, бирок бир караганда… Абай баксак, Адам да мезгилди тандайт экен, т.а. тандашы милдет, зарыл да экен. Бирок бул тууралуу сөз анан. Оболу, мезгилдин адамды тандаары жайында азыраак кеп.

Ооба, биздин өмүр – элибиз миңдеген жылдар бою эңсеген, зарылган-сабылган, бул үчүн канча бир өмүрлөр кыйылган, Ыйык Эркиндиктин нурзаманына туш келди. Эркин кыргыз мамлекетинин элкин уулдары биз болдук. Мезгил – бизди тандады. Буга миң шүгүрлүк!..

Ооба, мезгил бизди тандады.

Жашыл алоо жагоо тагып желбиреп,
Жаш өмүрдүн жарашыгы биз элек, —

деп эсил Алыкул ырдамакчы, Совет мамлекети аталган зор державанын курамында дүйнөлүк чоң саясат менен ишибиз жок, биз үчүн тияктагы чоң борбор өзү ойлонуп, өзү пландап, кылымдап түзүлгөн кыраа бир илимдин (марксизм) жетегинде кыңая басып келген баёо таза эл биз элек. Бирибиз аба жарып учкуч, экинчибиз асыл медик, дагы бирибиз шаарчы архитектор, да бирибиз атактуу сүрөтчү, улуу жазуучулукка кам уруп жаңшанып жагалдуу жашап жаткан муун биз элек.

Эгемендик дал ошол учурда асмандап жааган алтын жамгырдай капыс келди (аныгында, миңдеген жылдардын жыйыла келген зарылдыгы шарттаган окустук эле бул десек, туура). Бирок биз аган даяр эмес чыктык. Ириде теориялык-философиялык өңүттөн! Өлкө саясатын сырткы идеологияга жулдуруп ийдик. «Жок, андай эмес, мамлекет башчысы ошондо бизди укпай койбодубу» кыязында бүгүн түштөн кийин терикчүүлөр четтен табылат. Бирок акыйкат үчүн эстеп көрөлүчү, ошол бизге таптакыр тааныш эмес жаңы «рынок» аталган системге алгач бут малган жылдары Т.Койчиев, А.Орозбаев, Ш. Мусакожоев өңдүү бирин-серин гана академик-докторлорубуздун заманга шай актуал айтылган ойлору болбосо, кайда барарыбызды, агаарыбызды билбей маң, «эми феодализмден берки кир капитализмди кайра баштан жашап баштайбызбы?» деп көчмөн тагдырыбызга өчмөн карап турганыбыз да калп беле?! Улуттун тунгуч ойчулдарынын жеке-жарым чындыктары жапан куу чөлдөгү жалгыз чыңырыктай зың-зың үн чыгып, тумчугуп турганын да бүгүн ким танат?!

Элде: «билектүү – бирди жыгат, билимдүү миңди жыгат» деген да кеп бар. Дал ушул жерде бир… жо, миң жыгылдык! Алчы-таасын жеген, «бири өлмөйүн экинчиге күн жок» деген шум философияны тутунган карт дүйнөнүн карышкыр мамлекеттеринин таасир талашуу чөйрөсүнө түштүк, тыткынында калдык. Билегинде каруу, жүрөгүндө аруу тунган баёо ишенчээк байыры калк – эмки башыңды жуткандай билимдар амалпараз калктардын «демократияга — укук, сөз, иш, дин эркиндиктерине» жыш ширелген таттуу миф жомокторуна арбалдык, алдандык, соңу ушул абалга жеттик. Ириде идеологий жеңилдик!

…Мезгил бизди тандады.

Бирибиз шаарчы. Бирибиз данчы, бирибиз жазуучу болгубуз келген эле. Бирок «рыноктуу жолдо» бир хаостолмоюн жаңы тартип-ыраатка эзели чыга албайбыз!» (Акаев) деген сыяктуу синергетикалуу жазгырыкта кыргыз коому бир чакчелекей сапырылдык. Сапырылдык да, медигибиз – базарчы, базарчыбыз – депутат, депутатыбыз – азанчы болуп чыга келдик. Ушундай башаламан сапырык заманда мамлекетибиздин өнүгөр өз жолун издөө, түпкү максат багытын чалуу – ойлонгон ар бир кыргыз атуулунун маңдайына суроолуу шам жанып турду. Эгемендик алгандын эртеси таңынан эртеги ишин убактылуу жыйыштырып (ушуга чейин жыйылуу калган!) ушул жолго түшкөндүн бири – ушул саптарды жазып жаткан кулунуңуз болду.

…Ооба. Мезгилди адам өзү да тандайт экен! Т.а. тандашы керек да экен! Аны бизге дал ушул “тандамал элдин” тарыхы-тагдыры өзү таасын көрсөтүп турат. Нетесиң, тарыхый-тагдыры чик түшүп (демек бир себеби бар да!), мамлекетсиз калган Иуда эли ошондон соң мезгилди өзүлөрү тандады, аны өзүлөрү каалагандай түзүүсү, нукка бургусу келди. Улуу азап, улуу эрк, улуу күрөш менен, акыры мезгилди өз табиятына ылайыктап да тынышты. Натыйжасы – ошондон туптуура эки жарым миң жыл өтүп өз мамлекетин кайрадан тикелеп алышты. Кайталайлы, бул улуу күрөш, улуу азап, улуу тагдыр жана улуу бакыт – еврей эли үчүн. Башкаларга да улуу сабак! Буга таң бербеске, сыйлабаска да арга жок! Салабат, салабат жана бир жолу салабат! Мында кеп жок, кеп башкада. Кеп эми евреизмдин ошол тандалган тагдырлуу жолунун, тарыхый миссиясынын аяктаганында, бүткөнүндө. Еврей эли үчүн да, дүйнө үчүн да. Еврей эли үчүн ыйык мекенинде (обетованный край) эңселүү мамлекетинин кайрадан калыптанышы менен, дүйнө үчүн еврейлер иштеп чыккан алтындын баскынчыл иритки саясатынын акыры туюкка кептелиши менен — дүйнөлүк евреизмдин доору бүттү!

Еговачылдухтун ресурсу түгөнүп болду. “Жок, болбойт, бүтпөйт!” деп көшөрлөнө берүү, алдыда адамзатты жаңы туңгуюктарга гана камай берет. Адамзатка эми алдыда жаңы цивилизация жана ага бап жаңы философия зарыл! Алтын менен күмүштү – жердин кир философиясында чайкай бербей. Ай менен Күндүн акчайыт философиясына аабалкы Көктүк маңызын кайтаруу (башаты бизден кеткен байыркы индей салтында алтындын бул философиясы керемет терең сакталган эле!). Манасчыл маңызына келүү. Метафораны жандыра айтканда, адамзатка жаңыча ирилешүү, баарыга бирдей алымдуу гумандуу мамырылашуунун (новая гуманная глобализация) доору жанды. Бул мүмкүнчүлүк-кудуретти эми ким, кайсыл күч, нетип өзүндө түгөл алып жүрөт? Арийне, Манас, Манас, Манас жана бир жолу – Манас гана! Манасты төрөгөн кыргыз күч, кыргызды жөлөгөн манаскүч! Башка жолу жок, болушу да мүмкүн эмес! Азыркы дүйнөлүк аталган диндердин, дүйнөлүк аталган илимдердин, дүйнөлүк аталган философиялардын тирелип келип түгөнөр төбөсү ушул – Манас. Куюлуп-куюлуп барып сиңээр түбү да ушул – Манас! Башка — эч нерсе!

Бул деген, эмне деген сөз?

Бул деген — алгы замандын жүзүн биз аныкташыбыз керек, идеологиясын биз калыпташыбыз керек, мезгилди эми биз тандашыбыз керек деген сөз. Кыргыздар!

 

  1. Бул чочугандай окус айтылган сөз эмес, башкы баптары 90-жылдардын башынан жазыла келген китептин бүт тулкусунан чытырап тебилип турган ой. Өзгөрбөй өнүгүп отурган кызылсызык – лейтмотив! Соңу – баш Мыйзамдын өзү аркылуу жыйынтыкталган. Баарында бир гана өзөк ой: Киши – Үй-бүлө — Коом Мамлекет – Планета – Космос бирлиги. Евреизм, анын туундусу – азыркы адамзат цивилизациясы — Асман-Жердин өзүндө бар, табигый, мына ушул аавалым ыйык биримдикти талкалап бузуп алган. Бул катышты калыптабаса — Жер цивилизациясы кыйрайт! Анын ачкычы, арийне. Айттык, Манас Илиминде! Демек, кыргызга тагылган жоопкерчилик, эми – Тагдырдан! Тагдыр эми Жаңы Элди тандаганын, дүйнөдө Жаңы миссия жаралганын ириде Манас эли өзү керээтинде туюнуучу кез келди – тереңден, сабырлуу, чалкар жана Айкөл!

Ушуга карап, еврейлердин “антисемитизм” же “сиончу” духун издеп бекер. Мен дайыма айта келем: биз көчмөндөр, анын ичинде уюлу кыргыздар, дүйнөнүн батыш өңүрү чыккыс чыланган бул ар кандай “изм” оорулардан дамамат алыс келгенбиз, алардын кир күрөштөрүнө тартылган эмеспиз. Андан бийик жана тазабыз! Агер акыркы жылдары айласыз ишибиз чыкса – бул айлампага тартышканынан гана улам! А демек, адамзаттын жаңы цивилизациясынын философия-идеологиясын жарыялоого биздин толук моралдык укугубуз бар жана ал кудурет, айттык, улуу Манаста туру!

Өткөн 20 жыл бою дүйнөлүк оорулуу идеянын жанга зак табиятын өнө боюнан өткөрүп жашаган нар элибиз, эгерде, эми андан арылуунун зарылдыгын сезсе, мындан да зарылы – мезгилди өзү тандаша турган таасирлүү күч экенине ишеними ойгонсо, анда баятан айтыла келген өктөөлүү санаабызды өрөпкүгөн кубанычтын да жеңээри анык эле.

Ылайым ошенткей…

 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *