Карасөз

Келки жолдогу өмүр (аңгеме)

 

Поэзия

* * *

Адам менен бир төрөлүп, бир өлгөн,
Бушайманга салып, коштоп келесиң.
Чакырыкпы болгон-бүткөн жөрөлгөң,
Көзгө сүртчү, кандай сенин элесиң?

Канча пенде мен бакытка жетем деп,
Булут минип, көк асманда чалкыды.
Канча жандар жол таптады итеңдеп,
Андан арбын көбүк болуп калкыды.

Бул жашоодо сени көксөп канча жан,
Жаштыгынын жалын табын коротту.
Тирлик – деңиз, толкунунда калчаган,
Көптөр сени байкоос албай, жоготту.

Жашоодо сен айсыз түндө күндүздөй,
Жанды эч сеп алдырбастан умтултуп.
Чырагыңды коймоюң бар күйгүзбөй,
Ашкан байлык турса деле кулпунтуп.

Бир көрүүгө зар болгон көп көзүңдү,
Жанетин жеп, басып жаңы из менен.
Кээ бир жан бар – буту менен өзүңдү,
Тепсеп туруп, закым желден издеген.

Бакыт… бакыт… затың кандай дегеле,
Бул дүйнөдө бар экениң чындыкпы?
Баардык жанга көрүнбөйсүң эмнеге,
Же болбосо издеп чарчап, тындыкпы?

Таза ыймандуу, пакиза адам ак жүрө,
Жыртык калпак жашайт сага жанаша.
Чөнтөктөрдөн буластатып пул бирөө,
«Жипти» минип издеп жүрөт адаша.

Сен табылып ким бирөөгө сүйүүдөн,
Жамгыр болуп себелейсиң балкытып.
Жалгыз сен деп, коросо да күйүүдөн,
Самаганга карматпайсың жалкытып.

Бакыт… сенин кандай деги дөөлөтүң,
Бул дүйнөдө сенсиз жашоо болобу?
Түсүң, түрүң, кандай экен сөөлөтүң,
Сенден кемип, сага адамдар тоебу?

Айтсаң бакыт, кандай кезде келесиң,
Куттай уюп, түндүктөрдөн төгүлүп?
Качан… качан… мага колуң бересиң,
Күндөй жанып, көзүмө бир көрүнүп.

А мен сага жаркын таңдан жолугам,
Шоолаланып саамайыман сылайсың.
Тирүүлүктүн ташы тилген жолунан,
Мончок болуп көөдөнүмө кулайсың.

Мейли бакыт, айда, жылда көрүнбө,
Антсең деле сезип келем жанымдан.
Мен кемисем – сен кемибе, төгүлбө,
Көрүп турам жүрүп аткан канымдан.

Бир кудайдын эрки менен бакыт сен,
Кезиң болот бир тамчыдан бөлүнгөн.
Топук байлап, канаат кылам сага мен,
Балдарымдан, жубайымдан көрүнгөн.

Келбеди деп, жүрөгүмдү сыгылтпай,
Тирүү болсом дале бардыр көрөрүм.
Мен өзүңдү жанда болуп жыгылтпай,
Жөлөп жүргөн балдагыман көрөмүн.

Бакыт… бакыт… тутпасам да өзүңдү,
Сен дүйнөмдө ичтен сызып жүрөсүң.
Кыйын күндө кашайтпастан көзүмдү,
Канткен менен – бирге өмүр сүрөсүң.

 

КҮЗГҮ МААНАЙ

Жандүйнөдөн улутунуп бир куса,
Көчүп жаткан сур булутка тигилет.
Толкунданып удургуган сезимдер,
Жел күбүгөн сарбарикке тилинет.

Тебеленген жалбырактын алдында,
Учалбаган жалгыз аары ызылдайт.
Кир тамгандай булагына туптунук,
Эмнегедир жүрөк өзү… тызылдайт.

Тоо тараптан ичиркентип желаргы,
Сарбарикти шуудурата күбүйт дуу.
Кечеки жай кырды аттап билинбей,
Мезгил кушу өткөн экен учуп шуу.

Көчөт булут чарчагандай, мен дагы,
Кетким келет кай жаккадыр алардай,
Кыялдагы бир дүйнөгө кез келип –
Тээ качантан көксөткөндү табардай.

Ушу күндүн өмүрү чырт сынгандай,
Селт эттирет бетке тийген жалбырак.
Жандүйнөдө толкун шаңы бөксөрүп,
Дүйнө өзү турганга окшойт алсырап.

Күз аксакал тоо башынан калдайып,
Жакын келет чагылганы жаркылдап.
Кайткан куштун канатында баратат,
Бул өмүрдүн да бир күнү калтылдап…

 

ЖАКШЫ ЫРГА

О, ырлар, силер менин жылдыздарым,
Жылт эткен тагдырымдын асманында.
Бүк түшүп каларымда тып тамдыңар,
Жашоомдун таман тилген таштарында.

Түшүнбөй, бул жашоого неге келдим,
Бар-жоктун ортосунда кыйла жылдар.
Өмүрдүн таттуу даамын ачуу кылган,
Алдымдан тосуп турду бийик кырлар.

Тагдырдын киргилт аккан булагынан,
Ууртадым, бирок дагы суусун канбай.
Караңгы, мен дүйнөмдөн карайладым,
Түнүндө бүлбүлдөгөн шамым жанбай.

Жан жокто мөгдүрөдүм төгүп жашым,
Көзүнчө адамдардын чындап күлдүм.
Бала кез, жаштык кезден кыйгап өтүп,
Жашоодо жашоо эмес – жашап жүрдүм.

Билбедим тагдыр мага кастар тигип,
Жашоосун берип койду ашык жандын.
Тээ качан сөнгөн жылдыз үзүрүндөй,
Бар-жоктун ортосунда күйүп-жандым.

Мелтейип тагдыр турду айткан сымал:
«Эр болсоң туңгуюктан жылчык изде».
Жолунан туура кесип чыктың ырлар,
Колумдан өлүм келип, кармаар кезде.

Жан ырлар – силер мени тирүүлүктөн,
Түңүлтпөй, чыгып турган ак таңсыңар.
Чөлдөгү жаш чырпыктай чаңкаганда,
Мөп-мөлтүр булак болуп аккансыңар.

Жар салып, жан ырларым, келесиңер,
Күч топтоп, кош билекти түргөнүмдү.
Тирликтин тизгинине бек жармашып,
Өлүмдү шылдыңга алып жүргөнүмдү.

Оо, ырлар, мен силерге миң ыраазы,
Силерсиз өмүр-дүйнөм тозок болмок.
Жакшы ырга өмүрүмдү сайсам бүтүн,
Ошондо тагдыр кылган бөксөм толмок.

 

КАЛБАСА ЭКЕН

Тирлик келет көз ирмемге токтобой,
Калсаң артта кемибей да, жоктобой.
Саамайыңан сылап койбой, болбосо,
Кастык артып сага мылтык октобой.

Тирлик өзү айрылбайт да, сүзүлбөйт,
Капысынан бир чырт этип үзүлбөйт.
Пенде деген жексен болот маалында,
А тирликтин капасы жок күлүңдөйт.

Мен тирликке топчу сымал тагылып,
Келе жатам көчтөн калбай агылып.
Күн нурунан күлкү алып бир кочуш,
Кай бир кезде санааларга сабылып.

Тирлик деген кымбат көчтө агылган,
Тулпар болгун чоң марага чабылган.
Бул өмүрдө болуп өткүн бир сапар,
Түнүчүндө көз жаркыткан чагылган.

Менин бактым ошо жерде барчылап,
Ташты жарып өскөн гүлгө тамчылап.
Чаң астында калбаш үчүн жан үрөйм,
Ташыркаган тагдыр – атты камчылап.

Улуу тирлик чексиз, түпсүз дайрадай,
Өмүр менен өлүм мейман байма-бай.
Бу дүйнөдө жашадым деп айталбайм,
Мен тирликтин тизгининен кармабай.

Мөл булактын жашоосу бул – арыкта,
Чөлгө сиңбей гүлдү өстүрүп калышта.
Мен жок болуп кетсем дагы түбөлүк,
Тирлик токтоп калбаса экен жарыкта.

 

УШУГА ЖООП

Асман-жерди бириктирип, ороктой,
Суроо жашайт мени баскан таманга.
Сызгырылган ташы калган колоттой,
Мен камалам, түпсүз терең бир аңга.

Сөөмөй кезейт суроо менин көзүмө:
«Кимсиң өзүң, неге келдиң тирликке?
Көздү катпай, түз жооп берчи өзүмө,
Не сырың бар жүрөгүңдө, кирпикте?

Сен келбесең калат беле Күн чыкпай,
А сен келдиң… – арбыдыбы жарыгы?
Эч болбосо шоола чачып жылчыктай,
Жалган дүйнө кай жагынан марыды?

Сен келбесең кемийт беле ташы бир,
Абалтадан түк солк этпес дүйнөнүн?
Кимге керек, кимге опа, билип жүр,
Жалгыз башка миң азапты үйгөнүң?

Кимсиң деги, максатың бар не деген,
Кестигиңди кайсы үмүттө бүлөйсүң?
Кыйратчудай тынымды да билбеген,
Жанетиң жеп, жанды жанга үрөйсүң.

Келиптирсиң, мейли дейли буган да,
Сен жыргатып салдың шондо эмнени?
Кара жанды карк кылам деп кубанба,
Жарыттыңбы бирди, жарым пендени.

Кайра кетсең ким кейийт да, кубанат,
Кандай сөзүң калат жериң, калкыңда?
Селт этпестен, жашоо сенсиз уланат,
Кала турган не дөөлөт бар артыңды?»

Соолуп калган бир көлмөдө балыктай,
Бул суроонун төөбастысы… тумчугам.
Издейм, издейм ушуга жооп талыкпай,
Таба аламбы, канткенде мен унчугам…

 

БИР ЖОЛУ

Мен тирликтин таштагында баратып,
Көрүнбөгөн бакытымды жандаймын.
Кош таманды тилсе да таш, канатып,
Бул жашоонун кумарына канбаймын.

Бир чымчым от үзүп алып ак таңдан,
Кечээки өлгөн көп үмүттү тирилтем.
Жарга түртөм деп аңдыган аркамдан,
Кашайган карт каргашаны түңүлтөм.

Бир селкинин көз учкуну жалт этип,
Мокой түшкөн жанып өтөт жүрөктү.
Сезип кетем жылдызга да кол жетип,
Ууртагандай жарым кашык мүрөктү.

Муңдууларга күлкү болом чачылган,
Көкүрөктөн муңумду алыс ыргытып.
Баарлашка сыр сандыкмын – ачылган,
Бүт пендени бирдей көрүп, пир тутуп.

Айландырып өмүрдүн бир тамчысын,
Мөл булакка, чөлгө гүлзар өссө дейм.
Илип салбай тирүүлүктүн камчысын,
Өзүмө чаап, эртеңкинин камын жейм.

Канча өмүр бар, билесиңби, болжолу,
Колдон келсе гүл болуп чык ташка да.
Чагылгандай жангым келет бир жолу,
Калса экен деп бейитимден башка да.

 

* * *

Талкаланган ден соолукту көтөрүп,
Өргө жылам жанетти жеп көшөрүп.
Өмүр шамы күңүрттөнөт үлбүлдөп,
Кош таманга кээде тикен төшөлүп.

Кыйындыкты сылап коюп чекеден,
Мен жолоочу – өмүр парзын өтөгөн.
Кумга сиңген тамчы болуп калбашка,
Нар көтөргүс жүктү жонго көтөрөм.

Тагдырымдын сыныгынан күлкүнү,
Жасап алгам, табам андан мүлкүмү.
Башка жандар көрө албас көз менен,
Ак жылдызым күйүп турат күн-түнү.

Ыраазымын мен тагдырга сынаган,
Азаптардан курч болоттой чыңаган.
Жылдыздардын арасынан жарк эте,
Жеңип чыгат чымырканып чыдаган.

 

* * *

Буга чейин кайда жүрдүң көрүнбөй,
Жүрөккө бүт сүйүү болуп төгүлбөй.
Кантип гана жашап келдим экен аа,
Жылдыз чачкан эриндерге өбүлбөй.

Капысынан чагылгандай чагылып,
Бул дүйнөдө калдың өзүң табылып.
Дал бактыма өзүм сыйбай турамын,
Калган сымал Күндүн өзү кабылып.

Сени ойлоп кээде өзүмдөн беземин,
Санаа менен жандүйнөмдү эземин.
Өмүрүмө тийип турган Күн сымал,
Жалгыз сени периште деп сеземин.

Чыгып кетип бу дүйнөнүн тарынан,
Тартып алгын сагынуунун зарынан.
Боюңду уруп сүйүүсүнө жүрөктүн,
Колуңду сун, кечип коюп барынан.

 

КЕЛЕМ ДЕДИҢ

Келем – дедиң, бирок дале келбедиң,
Күн кармаган от колуңду бербедиң.
Кусалыктын зардабына зар кылган,
Бир туңгуюк сага жетпес жердемин.

Келем дедиң, канча үмүттү өлтүрүп,
Аргасыздык… жар кырына келтирип.
Жашоо мени таштап кеткен сыяктуу,
Сар дайрадай – сагынычка чөктүрүп.

Келем дедиң, Күнүм болуп түнүмдө,
Булбул сымал сайрап турар үнүмдө.
Жаштык эчак  кырдан өтүп кетсе да,
Келем дедиң, келем – асты түңүлбө.

Келем дедиң, канча күтүү арыттым,
Сан үмүттүн канаттарын талыттым.
Бирок сендей асыл затка баш урган,
Бу өмүрдө мен бактылуу карыпмын.

Келем дедиң, аттиң бирок, келбедиң,
Колум жетпес бийиктикти жердедиң.
Балким, ушу өксүгү арбын дүйнөгө,
Жалгыз сени сүйүү үчүн келгемин.

Мейлиң келбе, бар экениң билемин,
Дал ошондон тирүү менин жүрөгүм.
Бир тамчысын татып алып сүйүүнүн,
Ый дүйнөдө жайнап-күлүп жүрөмүн.

 

АРМАНДАН

Жек көргүм келип кетет кээде сени,
Кыйноого салган үчүн мынча мени.
Саржылдыз болуп өзүң асманымда,
Жайнадың эсти алдырып, неге деги?

Ошондон өзүмдү өзүм таппай келем,
Башкача көрккө келген дүйнө деген.
Кол жетпес сени сүйүп, суктанууга,
Дагы бир өмүр бер деп самай берем.

Сен мага бул дүйнөдө арман болдуң,
Сел бузган көпүрөсүн барчу жолдун.
Жанымдын бейкуттугун бүлүндүрүп,
Жүрөккө ак жылдыздай өзүң толдуң.

Сен барда, эми билдим мен бар экем,
Сен менен гана дүйнөм – жарык экен.
Чиркин о, канча эзилсе курган жүрөк,
Жашагым келет шончо – тирүү экем…

Жек көргүм келип кетет сени чындап,
Кусадан жүрөк небак калган муздап.
Антсе да бул өмүргө кумар кылган,
Бир дүйнө обон созот ичтен сыздап.

Жек көргүм келет сени, анте албайм,
Махабат Мунарасын күндө жандайм.
Кусадан жүрөк сыздап турган чакта,
Тирүүлүк бар экенин мен эч танбайм.

Келемин күйүп бүтпөс оттой жанып,
Жанымды шорго малып, балга малып.
Эми мен жашоо гүлүн искейм кайра,
Армандан тозбос таалай жасап алып.

 

ЫРЛАР ТИРҮҮ

Шаңы жанып, дүбүрт чыгат алыстан,
Дөөлөтүндө бир кылымды карыткан.
Ой, сезимге ак шам болуп, адамдын,
Акыл-эсин, жан-дүйнөсүн жарыткан.

Акбоз аттын жал-куйругун сапырып,
Киргилт ойду жуутпастан, качырып.
Ыр-дүйнөсүн желбиретип, кулпунтуп,
Жетип келди бир кылымды ашырып.

Акбоз атын шайбырлантып алп акын,
Даңктап келет Ата Журттун, эл атын.
Бөксөрбөгөн азык болгон бүт жанга,
Улуу дөөлөт кылып ырын, сөз затын.

Тигилбеген чырпык өсүп, көгөрбөйт,
Күрпүлдөгөн дайра жеңил бөгөлбөйт.
Улуу журттун дартын алган мойнуна,
Мындай акын дүйнөдө көп төрөлбөйт.

Ажарлантып ыр дүйнөсүн бир башка,
Жасап кеткен солк этпеген зор аска.
Акын келип, ырын жазган бу жээкте,
Кол тийгизип, суктанамын зыл ташка.

Дартка шыпаа Ата Журттун деминен,
Ойчул акын күч-дарман таап көлүнөн.
Мөл булактай тазарткан жан-дүйнөнү,
Ырдан эмес, бир тагдырдан кемиген.

Көл толкуну – ыр таап берген акынга,
Сезим көрктөп, гүл өстүргөн акылга.
Корунам мен, акын бүрксө кабагын,
Ыр дайрасын булгап турган бакылга.

Менин дүйнөм – ырларында акындын,
Мөлтүр дилге, тунуктукка жакынмын.
Алп акындын жалгыз сабын туу тутуп,
Өзүмдү эч айта албаймын «акынмын».

Дүбүрт чыгат кыргыз элдин доорунан,
Жарып чыгып келбестиктин боорунан.
Кайдасыңар кыргыз журттун чыгааны,
Ата Журт деп, акынга окшоп ооруган.

Мезгил келсе тоо да кулап, чап болот,
Таш агызган дайра бир күн токтолот.
Кыргыз журту, соңку кыргыз калгыча,
Алыкул бар, ырлар тирүү, жаш болот!

 

БУЛ ӨМҮРДӨН

Мезгил ушул көз ирмемге токтобой,
Чырпык өсөт чынар болуп жетилип.
Кечээки күн биздин күнгө окшобой,
Кемип барат өмүр да улам кетилип.

Турмуш деген улуу күрөш ушундай,
Тыным албай толуктап да кемиткен.
Дүйнө кезген Пикассонун кушундай,
Жаш муундун дүбүрттөрү демиткен.

Адам келет максат жүктөп жарыкка,
Өмүр жибин чырт эттирбей, улоого.
Күнү түшүп кээде жыртык чарыкка,
Кездер болот бийик жардан кулоого.

Өмүр баркы кыйын-кезең жолдордо,
Чыйрак адам таман жыртып арбытат.
Жашоо деген тууну кармап колдордо,
Наркын билген адам гана барды утат.

Те байыркы адамзаттык салтты улап,
Босогосун аттап бул күн турмуштун.
Жакшылыктын үмүт атын камчылап,
Жаңы үй-бүлөө керегесин тургуздуң.

Түшпөс болсун ушул үйдүн түндүгү,
Ынтымак да сүйүү менен чырмалып.
Жаңы турмуш Айга татып күндүгү,
Таалай ыры турсун дайым ырдалып.

Берген батам ушул болсун – үйүңөр,
Толуп турсун күлкүсүнө балдардын.
Өмүр бою жаркын жанып сүйүүңөр,
Тээ учунда турсун самби талдардын.

Ыйманы ысык, кенен пейил болгула,
Кадыр-барктап ата-энени туу туткан.
Бала өстүрүп, бак-дөөлөткө толгула,
Болуп дайым бул өмүрдөн көп уткан.

 

* * *

Күн баратат менин соңку күнүмдөй,
Көз алдымда бүлүнүп да, бүлүнбөй.
Үмүттөрдүн бейитинде жылмайып,
Карап турам мен үмүттөн түңүлбөй.

Тирүүлүктүн тизгининде карышып,
Өзүм менен өзүм келем жарышып.
Бу жашоонун дөңгөлөгүн айлантам,
Күрөш менен дале тынбай алышып.

Бу дүйнөнүн толтурчудай бөксөсүн,
Аламын деп тагдырдын бир өктөсүн.
Шам ордуна өзүмдү-өзүм жагамын,
Күн өчсө да, пенде үмүтүөчпөсүн.

 

* * *

Жарыкты караңгыдан сыгып алып,
Өксүктүн башын бүтүн ага малып.
Өмүрдүн жарышында алгалаймын,
А кээде дүбүртү жок, чаңда калып.

Жол узак чаалыгамын, мүдүрүлөм,
Күздөгү барик болуп дир күбүлөм.
Өзүмдүн жандүйнөмө канат жасап,
Кайгыны тебелейм да, кээде күлөм.

А кээде бут алдымда күндөр сынат,
Карекке терең чөккөн бейит турат.
Жашоого өлүү үчүн келбеш керек,
Өмүрдү сарптаганда майнап чыгат.

Өмүрдү мен өмүрдөн бөлүп туруп,
Үмүтүм – ыр сабынан мунар куруп,
Алсам дейм. А болбосо кетишим оң,
Башымды бодур ташка өзүм уруп.

 

СОҢКУ ӨМҮРДӨ

Таалайымды желбирете булгалап,
Ак таңы аз тагдырыма суктандым.
Сүйүү болуп ааламымды талкалап,
Жүрөгүмө капысынан тып тамдың.

Ошо тамчы эми менин жашоомдой,
Өз дүйнөмө күнүм болуп жагылды.
Кечеки өмүр селге кетип басылып,
Көз алдымда чөлгө гүлзар агылды.

Чагылгандын шапалагын алдым да,
Кеттим эми көздү жумуп шартыма.
Феникстей оттон турдум кайрадан,
Мен өзүмдү таштап салып артыма.

Карегимдин тереңинде жашайсың,
Асманымы ээлеп алган Нургыздай.
Тизгини жок тулпар атын теминип,
Сезимдерим учат сага жылдыздай.

Сенин кусаң, бүт санааңа айланып,
Сары кырдан келет менин үйүлгүм.
Бир жаркытып жарыгы кем өмүрдү,
Жалгыз гана келет саган сүйүлгүм.

Сар жылдыздай терезеңден агылып,
Сен күтпөгөн бир керемет жасасам.
Торгой болуп безеленип тынымсыз,
Жүрөгүңдөн түнөк куруп жашасам.

Менин өзүм сүйүү болуп бүтүндөй,
Келип турат жалгыз сага төгүлгүм.
Балким менмин өмүрдөгү табылгаң,
Бир көлкүлдөп сага келет өбүлгүм.

Жүрөк өзү сүйүү менен жүрөктүр,
Жалыны тап, чогу кызыл көмүрдө.
Менин эле же өзүңдүн бактыңдыр,
Ушул сүйүү балким, соңку өмүрдө.

 

СЕНДЕН СЕЗДИМ

Гүл болсоң эгеримде жашыл кырда,
Ыргалып эрке желге жайнап турган.
Балтаны шилтемекмин ойлобостон,
Өзүмдүн кош колума саган сунган.

Ажайып көркү болсоң бул дүйнөнүн,
Сан жетпес каректерди карыктырган.
Ошондо жүрөгү жок таш болмокмун,
Суктары өтпөсүн деп жарып турган.

Эгер сен мажүрүм тал болуп калсаң,
Саяңды башка жандан корумакмын.
Кыжаалат кылган түштү көрсөң дагы,
Бир гана жакшылыкка жорумакмын.

Сапырып саамай чачың жел ойнотуп,
Жыңайлак шибер кечип баратсаң сен.
Тикенди балким, басып албасын деп,
Өзүмдүн көөдөнүмө саймакмын мен.

Эгерде чалкып жаткан сүйүү болсоң,
Толкуну жээкке урган көлдөн терең.
Бу дүйнө жарыгынан качкан бойдон,
Түпкүргө көз ирмебей чөкпөс белем.

Кокустан эки айрылыш жолго түшүп,
Асыл жан барын билбей калганымда:
Шооласын аткан таңдын элес албай,
Күн кечип жүрмөкмүн өз арманымда.

Сен менин кушум болгун закымдаган,
Зарлатып, зарыктырган, саматтырган.
Дүйнөм бол ээлеп алган жалгыздыгы,
Ай чыкпас, Күнү күңүрт таң аттырган.

Мейли түк колум жетпес үмүт болгун,
Асманда көз ымдаган сар жылдыздай.
Арманым, таалайым бул сенин барың,
Ар бир күн өтөт сенсиз жүрөк сыздай.

Бу дүйнө сендей асыл менен көрктүү,
Эми мен жалгыздыктан оолак бездим.
Сагыныч, көйгөй, күтүү, сүйүү толгон,
Жүрөгүм тирүү экенин сенден сездим.

 

МЕН БАРМЫН

Сен өзүңдүн ким экениң билбейсиң,
Асыл гүлсүң – бул дүйнөдө өспөгөн.
Асмандагы жылдыздар да суктанган,
Ыйык көлсүң мендей сага чөкпөгөн.

Сенин барың бул дүйнөдө сезилет,
Түндүгүмдөн аккан кутум, берекем.
Тиргиликтин гүлү болуп кулпурган,
Сен турганда – Мона Лиза ким экен.

Сага тийген күндүн нуру маа тийип,
Мен өзүмдүн бакытыма сыя албайм.
Тик кароого жүрөк чиркин даабаган,
Бир тал чачың мен өзүмө кыялбайм.

Асыл жандан – каректери карыгып,
Сен тарапка Күн да жалтаң кылчаят.
Бодур ташка ажайып бир гүл чыгып.
Сен жылмайсаң айталаа да жылмаят.

Кубанычтан согот жүрөк дирилдеп,
Сен жаралган бул ааламга жаралып,
Жашап келем гүлзарында өмүрдүн,
Сен дем алган абадан мен дем алып.

Бирок аттиң… күн бетинде кара так,
Бешенеде жазган жазуу ар кандай…
Бир үшкүрүк солк эттирет дүйнөнү,
Сага жетпес өксүк жалгыз армандай.

Күн чыкпаса жердин бети не болот,
Ошол сымал сенсиз менин дүнүйөм.
Сендей асыл жанга колду суналбай,
Таалайдан да, бакыттан да түңүлөм.

Өлгөн үмүт, кусалыктан жаралган,
Мен өзүмдү бир арманга бергемин.
Жыргалынан жыласы көп жашоого,
Жалгыз сени сүйүү үчүн келгемин.

Күтүп жүргөн бул өмүрдө зарыгып,
Балким, сага ак таң болуп атармын.
Асыл жандын жүрөгүндө топчудай,
Сүйүү болсо дүнүйөдө мен бармын.

 

БАР ЭКЕНИҢ

Күндүн өзү Күн экенин биле албайт,
Мүлдө ааламга сепкен өмүр үрөнүн.
Тирүүлүккө бир чакырык таштаган,
Менин Күнүм өзүңсүң деп билемин.

Мөлтүр мүрөк болуп берген адамга,
О, насилин билет ким бу жарыктын.
Чагылгандын кабылгандай коомуна,
Асыл жандын аруусунан карыктым,

Наз келбетиң жылдызды да уялткан,
Аялзаттан мен таппадым сага эч тең.
Көзүм кайып четке чыгат жалтанып,
Бул дүйнөнүн тунук заты сен белең?

Бир күңүрттүк сезимине түшпөсүн,
Киргилт ойлор жакындаба, тооруба.
Чымчым жылуу өттүбү деп өзүңдөн,
Бутуң тийген ташты кысам боорума.

Жалгыздыктын чокусуна байырлап,
Жашагансыйм бу дүйнөнүн четине.
Басып өткөн жолуң дагы бактылуу,
Менден көрө, нур жайылып бетине.

Түк чыгалбай кусалыктын айлынан,
Кумдай чачып мен өзүмдү жоготом.
Сапырылган кеч күздөгү жалбырак,
Сыяктанып, жашоону бош коротом.

Сен тарапка алып барчу жолду мен,
Селге айланып бузамын да, курутам.
А анткени дүйнөң бийик мен жетпес,
Жок сени эмес, бүт дүйнөнү унутам.

Э-эх, периштем, мен өзүмдү жоготуп,
Сүйүү болуп эркимен тыш актым да.
Асманында жылдыздар аз дүйнөмдө,
Бар экениң – арманым да, бактым да.

 

* * *

Жашоосу жок жашоодо жашагандай,
Башы жок, соңу да жок ой-санаанын.
Адашып көчөсүндө жүргөнсүйм мен,
Белгисиз, курула элек бир калаанын.

Жоготуп өзүмдү өзүм, издеп таппайм,
Толкундар сан толкунга жутулгандай.
Ак шамын чоң үмүттүн шамал үйлөп,
Мен өксүп бир жарыштан утулгандай.

Жашоонун тамчы суусуз чөлүндө күн,
Кечирип жүргөнгө окшойм убайымда.
Серп салбай мен тарапка асыл жаным,
Ыргыткан таштай көргөн кудайым да.

Чырт ачат ак жамгырдан гүлдөр ажар,
Көңүлдүн ааламына бир көрк берген.
Ал мага  нөшөр болуп жаайт көп ой,
Көйгөйдүн сарбариктей гүлүн терген.

Алыска менден жашоо качкан сымал,
Жан-дүйнө түпкүрүндө жашайт куса.
Бир жактан сагыныч да айоо билбес,
Кыйнайт жанды кучакка бекем кыса.

 

* * *

Сен менден төрөбөйсүң асыл бөбөк,
Ойногон көкүлүндө бир нур көбөк.
Коротуп өмүрүмдү жалгыз сен деп,
Боло албайсың оогондо мага жөлөк.

Сен менден татына кыз төрөбөйсүң,
Бапестеп, бал бешикке бөлөбөйсүң.
Бир сен деп жүрүп акыр бүт түгөнүп,
Жыгылып баратсам да жөлөбөйсүң.

 

БОЛСО ЭКЕН

Кол карышып тизгининде турмуштун,
Дал башыма кээде муштум ургуздум.
Антсе деле, таштан сыгып тамчыны,
Таштак жерге гүлзарымды тургуздум.

Сарбариктин арман ырын уга алдым,
Чулу таштан чыккан гүлдөн уялдым.
Күндүн жарты тамчысына бой урган,
Ошол гүлдүн кан тамырын туялдым.

Терип алып өксүктөн мен данекти,
Таттуу жемиш өстүрдүм жеп жан этти.
Маңдай терим мөл булакка айланып,
Актап келет жаш сураган мээнетти.

Тамчысынан канагат таап өмүрдүн,
Датын эмес, затын алдым темирдин.
Жашоо мага болсун үчүн ыраазы,
Миң айландым дал чогуна көмүрдүн.

Баса турган дабан бийик болсо экен,
Бу тагдырдын бир кемтиги толсо экен.
Төгүнүнөн келбептир деп дүйнөгө,
Өмүр маган чын ыраазы болсо экен…

 

ТЕРЕК

Жүрөгүм бүт айлым жакта калгандай,
Ансыз жашоо мунарыктай, жалгандай.
Коңур күздүн баригиндей бир куса,
Дем кыстырып, төө бастыга алгандай.

Киндик каным тамган айлым Сарууга,
Ылаажым жок ай жаңыртпай барууга.
Кош каректен күйүп-жанса сагыныч,
Миң чачырайм – айлангандай тарууга.

Алыс жактан көзгө урунуп теректер,
Ич тызылдап, нымдалышат каректер.
Жаштык дүйнөм сиңип калган боюна,
Бул атамдан калган кымбат белектер.

…Сезимимде дале жашайт ошол күн,
Бир чымчымы кетилбестен бүп-бүтүн.
Таң аткандан шамал турду дуулдап,
Күнү бүгүн угулгансыйт шуу-шуу үн.

Атам калды бак тигем деп камынып,
Мен  отурам үйдөн чыкпай камыгып.
Мине турган чырпык атым куураган,
Карт тагдырдын буйругуна багынып.

Чыгам дедим мен да тышка көшөрүп,
Жашым сүртүп, атам чыкты көтөрүп.
Көк чепкенге бекем ороп, кымтылап,
Калбасын деп желге урунуп жөтөлүп.

Мен олтурдум төштү тосуп шамалга,
Моюн сунуп тагдыр берген «амалга».
Бир бармагым тийбесе да, ой менен,
Жан-дилимди арнап коюп «бадалга».

«Бадал» эмес, терек болуп өстү алар,
Дүркүрөшүп, көргөн адам таң калар.
Окшоп кетчү ошол кезде негедир –
Бир чырпыгы сынса кызыл кан тамар.

Мезгил өзү кайрымы жок нерсе экен,
Каршы турар дүйнөдө күч бар бекен?
Асман тиреп, тизилишкен теректер,
Көп кыйылды – тагдырлары тар экен.

Атам тирүү – бул бактан сезилгендей,
Жүрөгүм бир мыкчылат эзилгендей.
Карайган дүмүрлөрдү көрсөм дайым,
Мен сезем өз буттарым кесилгендей.

Атам тиккен теректен төртөө турат,
Шуулдап, ичтен тынып, ойго тунат.
Бир терек тиге албадың тирүү өлүк,
Деген ой жан сыздатып, бетке урат!

 

* * *

Чегилген арабага: мен атка окшоп,
Тирликти күчүркөнө сүйрөп келем.
Жарыгын жылт эткизип алга качып,
Бир ыйык кызыктырат өмүр деген.

Эгерим мүмкүн болбос теңештирүү,
Дүйнөнүн бүт асылын тамчысына.
Мен анын гүлүн искеп калайын деп.
Жонумду тосуп бергем камчысына.

Бир ууртам ширесине тобо кылып,
Сеңселтип бороонуна чачты тарайм.
Ак таңдын тамчы нурун тутуп алып,
Тагдырдын катаалына күлө карайм.

Эң соңку күндөн качып келе жатам,
Мен эмес, өмүр менден бакыт дегдеп.
Тирликтин жолуна өзүм төшөлөмүн,
«Өмүрдүн наалатына калба сен» деп.

 

КЕЧИРГИЛЕ

Кечиргиле күндөрүм, кечиргиле,
Өзүңөрдү баалабай жүрсөм эгер.
Куру өткөрсөм эсептен өчүргүлө,
Ошол мага түгөнбөс азап берээр.

Кечиргиле күндөрүм, кечиргиле,
Өлгөн үмүт көтөрүп сени тоссом.
Ошол замат катардан кетиргиле,
Болбос ишке эгерде колум созсом.

Кечиргиле күндөрүм, кечиргиле,
Туталбасам зымырык мүнөтүңдү.
Коротпостон ак нуруң, өчүргүлө,
Токтотту деп билгиле күрөшүмдү.

Кечиргиле күндөрүм, кечиргиле,
Сарбариктей сапырсам өзүңөрдү.
Бүгүн мени «өлдү» деп өкүнгүлө,
Карабасам жалтактап, көзүңөрдү.

Кечиргиле күндөрүм, кечиргиле,
Куру жалак калтырсам көңүлүңдү.
Аз дебесең мен берем, бөлүшкүлө,
Ар бириңе бир чымчым өмүрүмдү.

 

ЖАРКЫН ТАҢ

Оо, жаркын таң!
Буйрулдубу жүз көрүшүү – кайрадан,
Жашоо мага ажарлуу бир жылмайды.
Үмүт турду кеч күүгүмдө жайраган,
Селт жазгана түпкүрдөгү муң, кайгы.

Оо, жаркын таң!
Жарык нуруң көз карекке мелтилдеп,
Күлгөн күндү мен кучактап турамын.
Саамай чачым желаргыга селкилдеп,
Жайып кулач, чексиздикке сунамын.

О, жаркын таң! Көргөн сайын өзүңдү,
Мен кайрадан жаңыланып, тирилем.
Куружалак келсем бир күн, көзүңдү,
Карай албай миң бөлүнөм, тилинем.

О, жаркын таң! Сен тирүүлүк булагы,
Ууртам нуруң мага кымбат, сыйынам.
Дүйнө чиркин, былк этпестен турабы,
Бир жыгылсам мен өзүңдөн жыгылам.

О, жаркын таң! Чачыраган кумдардан,
Бирден терип, мен бакытты чогултам.
Көңүл калбай жашоо деген кумардан,
Айсыз түндө издеп келем нур ууртам.

Оо, ыйык таң! Мен өзүмчө кемиймин,
Татысам дейм бир кочуштай нуруңа.
Жанетти жеп, томук муздай эриймин.
Бул жашоонун чыгамын деп тууруна.

О, жаркын таң! Ак шоолаңа бой урам,
Балким, бүгүн көксөткөнгө жетемин.
Ак нур менен кошо агып, мен тунам,
Кечээ жетпей калганга азыр кетемин.